RYMY I RYMOWANKI

Rymy stanowią cechę mowy wyróżniającą się spośród innych. Ich występowanie w wierszach i piosenkach sprawia dzieciom wiele radości. Dzieci przepadają za rymowanymi wierszykami i zagadkami. Warto to wykorzystać , tym bardziej, że układanie i recytowanie rymowanek wpływa bardzo korzystnie na rozwój inteligencji językowej dziecka .
Rymy to jednakowe lub podobne układy brzmieniowe występujące w odpowiednio usytuowanych wyrazach w wersie lub zdaniu. Słowa się rymują, gdy podobnie lub identycznie brzmią ich końcówki. Znajomość rymów jest bardzo ważnym, wczesnym prognostykiem postępów w nauce czytania i pisania, wzmacnia świadomość słuchową, ułatwia dzieciom koncentrację na fonemach, tworzenie skojarzeń głoska-litera . Rym i rytm mówionych dźwięków wpływa na rozwój wczesnych umiejętności słuchania ze zrozumieniem i mówienia. Może też stanowić kryterium klasyfikacji słów np. lot- kot- płot ( wspólny rym) lub pomoc podczas nauki zasad ortografii, gdyż mają często podobny wzorzec pisowni, np. mrówka-żarówka, rysuje-pracuje.

Zalety umiejętności rymowania:

  • rozwija bardzo ważne umiejętności językowe i umiejętności czytania, w tym przetwarzanie wrażeń słuchowych, pamięć i świadomość fonematyczną, która jest umiejętnością rozróżniania „kawałków” dźwięku, nazywanych fonemami;
  • zabawy w rymowanie pomagają dzieciom w wieku przedszkolnym rozpoznawać podobnie brzmiące dźwięki w mówionych słowach, rozróżniać rymujące się słowa i identyfikować te, które się nie rymują;
  • dzieci uczą się dłuższych tekstów piosenek, wierszyków na pamięć, przewidywania w nowych historyjkach, wierszykach brakujących słów, tworzenia własnych ciągów rymów podczas „słownej” zabawy;
  • zmienianie początkowych dźwięków w wyrazach w celu utworzenia rymujących się słów wzmacnia umiejętności oralno-motoryczne;
  • tworzenie, przez starsze dzieci, listy wyrazów na papierze wpływa korzystnie na dyskryminację wzrokowo-przestrzenną, małą motorykę i pismo.

Zabawy z rymami mają na celu ułatwienie wyszukiwania, rozpoznawania i tworzenia rymów. Materiał początkowo powinien obejmować słowa składające się z sylab otwartych, krótkie słowa jednosylabowe, bez grup spółgłoskowych. Stopniowo wprowadza się słowa o bardziej złożonej budowie.

Zabawy z rymami:

  • Rozpoznawanie rymów (oceń czy podane pary słów rymują się czy nie).
  • Tworzymy rymy do podanego słowa (podaj słowa rymujące się z podanymi słowami wzorcowymi), np.
    mowa- …
    rok- …
    mrozy-…
    dróżka-…
    moc-…
    pranie-…
  • Wybieranie rymującego się słowa (wybierz słowo rymujące się z nazwą obrazka w pierwszej ramce):
  • Szukanie słowa, które nie rymuje się z pozostałymi (w każdym rzędzie skreśl obrazek, którego nazwa nie rymuje się z pozostałymi).
  • Uzupełnij brakujące rymy:
    Lata mucha koło…
    Mały kotek wszedł na…
    Piotruś kochany lubi…
    Duży Tomek buduje…
    Dla ochłody zjadam…
    Lata osa koło…
    Wszystkie smoki piją…
  • Dokończ wierszyk tworząc rym:
  • Łańcuch rymów (rymujemy po kolei, aż do wyczerpania rymów, musi powstać przynajmniej 3-wyrazowy łańcuch), np. krety – skarpety – kobiety – lunety – kotlety – berety – …
  • Znajdź pary rymujących się słów:
  • Wymyślanie nowych rymujących się wersów w piosenkach, np.
    Mój dziadek dał mi psa
    pies czarne łaty ma.
    Och brzydki! mówią pies,
    nieprawda, śliczny jest.
  • Zmienianie rymów w wierszach przez wstawianie nowych słów i wyrażeń, np.
    W pokoiku, na stoliku
    stały fiołki i aniołki.
    Przyszedł kotek,
    złamał fiołka,
    a ogonkiem stłukł aniołka.
  • Rymujące się słowa (znajdź na podwórku wszystkie przedmioty, rośliny i zwierzęta, których nazwy rymują się ze słowem: skóra).

Odp: kura, góra, chmura, rura, dziura, fura

Bawiąc się słowem nie tylko ćwiczymy słuch fonemowy, ale wzbogacamy zasób słownictwa oraz kształtujemy świadomość językową. Zachęcam do korzystania nie tylko z gotowych tekstów, ale także do tworzenia – wspólnie z dzieckiem – własnych rymowanek, śmiesznych i niepowtarzalnych, o zaskakujących treściach. Sztuka rymowania służy również ćwiczeniu pamięci oraz wspieraniu kreatywności, dostarczając wszystkim wiele radości i dobrej zabawy.

Udanego, radosnego tworzenia życzy pani Magda

Źródła:
www.superkid.pl
www.czymskorupka.edu.pl
A.Maurer. Dźwięki mowy. Program kształtowania świadomości fonologicznej dla dzieci przedszkolnych i szkolnych. Impuls.2017
C.S. Kranowitz. Nie-zgrane dziecko. Zaburzenia przetwarzania sensorycznego-diagnoza i postępowanie. Harmonia.2010.